Is Bitcoin rechts of links?

We horen overal dat Bitcoin wordt gekoppeld aan een libertaire of zelfs anarcho-kapitalistische ideologie, waarin het individu centraal staat. Hoewel het waar is dat sommige van zijn aanhangers zich met deze visie identificeren, geldt dat niet voor iedereen. Integendeel! Dus is Bitcoin rechts of links? Dat is een enorme vraag. Om die te proberen beantwoorden, moeten we teruggaan naar de oorsprong van dit monetaire en politieke UFO.

De bedenker van Bitcoin (met een hoofdletter B voor het protocol en een kleine letter b voor de cryptovaluta), Satoshi Nakamoto, is een zelfverklaarde "cypherpunk". Het was op een mailinglijst (de Cryptography Mailing List) die aanhangers van deze informele groep samenbracht, dat het concept voor het eerst werd geïntroduceerd in 2008.

Wie zijn cypherpunks? Mensen, meestal computerprogrammeurs, die geloven dat in het digitale tijdperk waarin we leven, het recht op privacy essentieel is binnen een vrije en open samenleving. Deze digitale vrijheidsactivisten vertrouwen op het proactief gebruik van cryptografie om privacy te beschermen.

In zijn "Cypherpunk's Manifesto" (1993) schrijft de Amerikaan Eric Hughes dat "we niet kunnen verwachten dat overheden, bedrijven of gezichtsloze organisaties ons het recht op privacy zullen geven uit louter welwillendheid. Het is in hun belang om informatie over ons te delen, en we moeten verwachten dat ze dat zullen doen (...)  Wij cypherpunks zijn toegewijd aan het bouwen van anonieme systemen. We verdedigen ons recht op privacy met cryptografie, anonieme berichtensystemen, digitale handtekeningen en elektronisch geld."

Eric Hughes presenteert zichzelf niet als een resolute tegenstander van de staat. Hij roept echter wel op tot verzet tegen wetten die het gebruik van cryptografie beperken. Meer in het algemeen zijn cypherpunks wantrouwig tegenover de Staat en haar wetten omdat, naar hun mening, de Staat (maar ook bedrijven) niet anders kan dan digitale middelen gebruiken om de bevolking te monitoren. Daarom hebben ze instrumenten nodig om zichzelf te beschermen, in de eerste plaats een... valuta om handel te kunnen blijven drijven, ongeacht het politieke regime. Bitcoin is niet het eerste valuta-idee dat aan deze denkrichting is gekoppeld.

Daarvoor baanden B-Money (1998) en BitGold (1998), respectievelijk ontworpen door de Amerikaanse cryptografen Wei Dai en Nick Szabo, de weg. Maar het was Bitcoin dat de doorbraak forceerde. Het is een gedecentraliseerd systeem, werkend op peer-to-peer basis, met andere woorden, volgens zijn voorstanders, zonder tussenpersonen zoals overheden en banken. Dat is genoeg om de meest fervente liberalen te behagen... evenals degenen aan de linkerkant die het gedrag van de "waanzinnige financiële sector" bekritiseren, vooral sinds de subprimecrisis. In 2011 had Bitcoin een grote aanhang binnen de Occupy Wall Street-beweging. En in de eerste transactie in de geschiedenis van Bitcoin, in 2009, verwees Satoshi Nakamoto naar de redding van Britse banken met publieke middelen.

De staat vervangen... of helpen wie uitgesloten is van het financiële systeem

Het feit dat Bitcoin gedecentraliseerd is, maakte hem al snel populair bij voorstanders van minder overheid, zoals voormalig adviseur van Donald Trump Steve Bannon. "Cryptocurrencies hebben een grote toekomst, ze zouden een zeer belangrijke rol kunnen spelen in de toekomst, vooral als onderdeel van een wereldwijde populistische revolte," verklaarde hij in 2019. Aanhangers die een "rechtse" kleur aan Bitcoin hebben gegeven. Maar veel linkse persoonlijkheden (in progressieve zin) hebben het ook omarmd, zoals Sam Bankman-Fried, de baas van het FTX-handelsplatform, die de grootste donor was aan de campagne van Democraat Joe Biden. En Biden gaf onlangs aan bereid te zijn tot $1 miljard te doneren om Donald Trump te verslaan als hij zich kandidaat stelt voor herverkiezing in 2024.

Er is een verschuiving gaande in Washington, waar veel jonge, progressieve gekozenen nu het voortouw nemen in de strijd tegen voorgestelde regelgeving die de sector zou kunnen verstikken. Er is ook de nieuwe Democratische burgemeester van New York, Eric Adams, die eerder dit jaar beloofde zijn eerste salaris in bitcoins te ontvangen. In Frankrijk verklaarde voormalig parlementslid Pierre Person in The Big Whale dat ongeveer twintig parlementsleden crypto-activa bezaten.

Meer fundamenteel biedt Bitcoin veel perspectieven waarin ook links zich kan vinden: financiële inclusie, een transparanter financieel systeem, eigendom van data... Wat belangrijk is om te onthouden, is dat Bitcoin diepgaand apolitiek is. Het is een publieke valuta, niet in de zin dat de staat er invloed op uitoefent, maar in de zin dat iedereen het kan verkrijgen en erop kan voortbouwen. Aanhangers van links, evenals van rechts.

Hoewel het waar is dat sommige van zijn aanhangers libertair zijn, verenigt het alle gevoeligheden..