Is de vierjaarlijkse cyclus van Bitcoin voorbij?

Belangrijkste punten

• Veel factoren (institutionele adoptie, het macro-economische klimaat en een extreem geconcentreerde markt) onderscheiden deze cyclus van voorgaande.
• De prestaties van bitcoin zijn sterk gecorreleerd met de groei van de cumulatieve instromen naar ETF's
• Quantitative tightening (QT), stijgende werkloosheid en zwakke economische activiteit verklaren het ontbreken van een euforische top
• In analogie met de rally van 2019 zou BTC één tot drie maanden na de aankondiging van een quantitative easing (QE)-programma een bodem kunnen bereiken, om vervolgens tien tot twaalf maanden later de stijging te hervatten.

Het traditionele concept van de bitcoin-cyclus

Traditioneel wordt de evolutie van de bitcoinprijs geanalyseerd aan de hand van een terugkerende cyclus die verbonden is aan de werking van het protocol zelf: halving. Ongeveer elke vier jaar wordt de beloning voor miners gehalveerd, waardoor de creatie van nieuwe bitcoins mechanisch vertraagt.

In de klassieke marktbenadering markeert elke halving het beginpunt van een nieuwe marktsequentie. Deze vermindering van het aanbod wordt doorgaans, met enige vertraging, geassocieerd met een duidelijke stijging van de bitcoinprijs.

Een "typische" cyclus begint dus met een halving, gevolgd door een fase van sterke prijsstijging die meestal zes tot achttien maanden aanhoudt. Deze fase wordt vervolgens onderbroken door een bear market, gevolgd door een periode van stabilisatie of herstel, waarna de volgende halving een nieuwe cyclus inluidt.

Historisch gezien zijn pieken in de cyclus waargenomen aan het einde van het jaar (november of december) volgend op het jaar van de halving, zoals in 2013, 2017 en 2021. In de praktijk treden deze pieken doorgaans op tussen twaalf en achttien maanden na het evenement. De overgang naar een bearish fase wordt vaak vastgesteld wanneer de prijs duurzaam onder het 50-weeks voortschrijdend gemiddelde zakt, een referentie die breed wordt gebruikt door beleggers.

In eerdere cycli vond deze doorbraak plaats ongeveer zes tot zeven maanden na de piek. Daarentegen zakte bitcoin in de cyclus 2020-2024 zeer snel weer onder deze drempel, al in december 2021 en januari 2022, slechts één tot twee maanden na de piek. Hetzelfde snelle tempo is vandaag zichtbaar. Als de piek in oktober inderdaad het hoogtepunt van de huidige cyclus markeert en het vierjarige patroon geldig blijft, zou de terugval die een maand later werd waargenomen overeenkomen met het begin van een bearish fase, eerder dan in vorige cycli.

Waarom is deze cyclus anders?

Deze cyclus wordt sinds de start gekenmerkt door verschillende ongekende gebeurtenissen. De meest structurerende elementen ten opzichte van eerdere cycli zijn de introductie van ETF's, een start van de cyclus onder quantitative tightening, aanzienlijk hogere rentevoeten, het ontbreken van een euforische piek en een markt die wordt gedomineerd door het thema kunstmatige intelligentie.

ETF's

Alles begon in januari 2024, met de lancering van spot bitcoin ETF's in de Verenigde Staten, drie maanden voor de laatste halving. Dit was een cruciaal moment, waarvan de impact veel verder reikte dan alleen de bitcoinmarkt. Sindsdien is de dynamiek van instromen in deze ETF's uitgegroeid tot een van de belangrijkste bepalende factoren voor de prestaties van BTC.

De cijfers zijn ondubbelzinnig. Sinds januari 2024 verklaart de maandelijkse verandering in cumulatieve instromen naar Amerikaanse ETF's ongeveer 25% van de maandelijkse rendementen van bitcoin. Maar deze relatie wordt aanzienlijk sterker vanaf september 2024: gedurende deze periode stijgt de correlatie tot ongeveer 80%.

Als we ons uitsluitend richten op het huidige jaar, verklaren de cumulatieve instromen bijna 64% van de maandelijkse prestaties van BTC. Met andere woorden, zonder een aanhoudende versnelling van de netto-instroom, heeft de prijs moeite om een opwaartse trend te laten zien.

Correlatie tussen verandering in cumulatieve ETF-instroom en BTC-prestaties sinds september 2024 - Bron: Fred, Farside Investors

Correlatie tussen de verandering in cumulatieve ETF-instroom en BTC-rendementen sinds het begin van het jaar - Bron: Fred, Farside Investors

De zomerse terugval is een perfecte illustratie van deze afhankelijkheid. In juni vertraagde de maandelijkse groei van de cumulatieve instromen sterk, van 15,24% medio juni tot slechts 3,61% medio juli. Het directe gevolg was een duidelijk prestatieverschil, waarbij bitcoin van een winst van +11% naar bijna nul ging, en vervolgens negatief (-1%) tussen medio juli en medio augustus, een verschil van bijna 12 punten.

Dit trage momentum werd daarna niet hersteld. De instromen bleven gedurende de tweede helft van het jaar en tot het vierde kwartaal van 2025 consequent onder de 10% groeidrempel, wat zwaar drukte op de prestaties van het activum.

Meer dan zomaar een indicator zijn ETF's uitgegroeid tot de centrale barometer van de cyclus: zolang de instroommachine niet opnieuw op gang komt, blijft bitcoin verstoken van zijn belangrijkste motor.

De start van de cyclus onder quantitative tightening (QT)

De cyclus 2024-2028 is de eerste die begint tegen de achtergrond van een versnelde afbouw van de balans van de Federal Reserve, ook wel quantitative tightening (QT) genoemd. Desondanks bereikte bitcoin een piek van $126.000 in oktober. QT verwijst naar de actie van centrale banken om de omvang van hun balansen te verkleinen door obligaties en herfinancieringsoperaties om te wisselen voor contanten, waardoor liquiditeit uit het financiële systeem wordt gehaald.

De huidige cyclus begint tegen de achtergrond van uitgesproken QT door de Fed, de Bank of Japan en de Europese Centrale Bank. In dit stadium heeft de Fed haar balans sinds het begin van de cyclus met 11,66% verkleind, na een krimp van 17% in 2022, een van de aanleidingen voor de vorige bear market. Hoewel de Fed de belangrijkste motor van wereldwijde liquiditeit blijft, hebben de ECB en BOJ het monetaire beleid ook aangescherpt, met respectievelijk 6,69% en 8,34% aan inkrimpingen.

De enige grote centrale bank die haar balans sinds het begin van de cyclus heeft vergroot, is de centrale bank van China, met ongeveer 10%.

Fed-balans - Bron: TradingView

ECB-balans - Bron: TradingView

Bank of Japan-balans - Bron: TradingView

Balans centrale bank China - Bron: TradingView

De enige echte gelijkenis met de cyclus 2016-2020 is dat bitcoin deze cyclus niet onder QE is begonnen. Destijds bereikte het in 2019 een herstelpiek, na de bear market van 2018, in een QT-context, precies op het moment van de aankondiging van het einde van die verkrapping. Deze piek in 2019 was echter niet de piek van de cyclus 2016-2020, in tegenstelling tot de piek van 2017 of die van oktober 2025 voor de huidige cyclus.

Rentevoeten

De vijfde halving-cyclus begon in een omgeving van bijzonder hoge rentevoeten, boven de 4%. De agressieve verhogingen die zijn doorgevoerd om de inflatie na Covid te bestrijden, drukken zwaar op de economie.

In de eerste, tweede en vierde cycli bereikte bitcoin een euforische piek in een omgeving met bijna nul rente, gekenmerkt door overvloedige liquiditeit. De piek van 2017 is de enige andere die werd bereikt in een omgeving met relatief hoge rente, maar op niveaus die ver onder de huidige liggen (1,25-1,5% vergeleken met 4-3,75% nu).

Duurzaam hoge rentevoeten creëren moeilijke macro-economische omstandigheden: hoge financieringskosten, beperkte kredietverlening en een vertraging van de activiteit. In combinatie met de ontwikkeling van AI hebben deze factoren ertoe geleid dat veel bedrijven zijn gaan inkrimpen, wat de liquiditeit van huishoudens, die in eerdere cycli een sleutelrol speelde, ernstig heeft aangetast.

Rentevoeten bij elke cyclus (gele pijlen geven cycluspieken aan) - Bron: TradingView

In september 2025 begon de Fed met een cyclus van renteverlagingen. Deze verlagingen zijn echter meer te beschouwen als een noodmaatregel om de activiteit te stimuleren dan als steun voor een reeds groeiende economie.

Bovendien is het SOFR-tarief (een overnight-tarief gedekt door Amerikaanse staatsobligaties waarop financiële instellingen aan elkaar uitlenen) boven de effectieve federal funds rate uitgekomen, wat wijst op liquiditeitsdruk op de interbancaire markt. In de praktijk betekent dit dat sommige instellingen moeite hebben om te lenen tegen hun onderpand vanwege de risico's op hun balans, waardoor de SOFR stijgt.

Deze situatie heeft op risicovolle activa in het algemeen gedrukt, met uitzondering van de S&P 500, waarvan het verloop is losgekoppeld van nominale macro-economische indicatoren.

Geen euforische top

Het ontbreken van een euforische fase en parabolische top suggereert dat de economische groei onvoldoende is om overvloedige liquiditeit te genereren. Het segment particuliere beleggers, traditioneel een drijvende kracht in de laatste fasen van de cyclus, is dit keer vrijwel afwezig. De centrale vraag is dus: waarom?

De belangrijkste redenen liggen in de stijgende werkloosheid, het uitgeput raken van overtollige besparingen door de kosten van levensonderhoud en de economische vertraging, met uitzondering van de AI-sector en enkele grote technologiebedrijven.

In de praktijk hebben huishoudens niet langer voldoende financiële marges en worden zij geconfronteerd met snellere baanvernietiging, terwijl de economie vertraagt, zoals blijkt uit de ISM PMI-index.

PMI-piek versus BTC euforische (parabolische) toppen per cyclus - Bron: TradingView

De correlatie tussen euforische toppen en een PMI boven 55 is opvallend. De PMI is een van de belangrijkste leidende indicatoren van de industriële activiteit en de economische situatie. Een index onder 50 duidt op een vertraging. Het feit dat bitcoin een piek bereikte toen de PMI zwak was, bevestigt het ontbreken van een euforische top; om zo'n top te vormen, zou de PMI boven 55 moeten uitkomen.

Dit valt samen met een stijgende trend in het werkloosheidspercentage, nu rond de 4,6%, wat de Fed ertoe aanzet om de rente preventief te verlagen in plaats van in een context van solide groei.

Een extreem geconcentreerde markt en de "ouroboros" van AI

Een markt die wordt gedomineerd door aandelenselectie betekent dat slechts enkele aandelen hebben gepresteerd ondanks de algemene liquiditeitskrapte.

Volgens JPMorgan hebben sinds de lancering van ChatGPT in november 2022 AI-gerelateerde bedrijven en de "Magnificent Seven" 75% van de prestaties van de S&P 500, 80% van de winstgroei en 90% van de kapitaalinvesteringen gegenereerd.

De bank schat ook dat Amerikaanse techreuzen gemiddeld $500 miljard per jaar zullen investeren in AI, met wereldwijde uitgaven aan datacenters en AI-infrastructuur tussen $3 biljoen en $5 biljoen.

Correlatie tussen de verandering in cumulatieve ETF-instroom en BTC-prestaties sinds het begin van het jaar - Bron: Seeking Alpha

Deze enorme kapitaalstromen hebben een aanhoudend optimistisch sentiment op de aandelenmarkten in stand gehouden, waarbij de stijging zich concentreert op een zeer beperkt aantal aandelen.

Hoewel bitcoin vaak wordt gepresenteerd als een waardeopslag, blijft de prestatie ervan nauw verbonden met de wereldwijde liquiditeit, dat wil zeggen de hoeveelheid kapitaal die beschikbaar is voor investeringen. Zoals elk risicovol activum profiteert het van een uitbreiding van de liquiditeit.

Sinds 2022, en nog meer aan het begin van de huidige cyclus, is de wereldwijde liquiditeit gekrompen, wat heeft geleid tot beperkte prestaties voor bitcoin en vrijwel geen prestaties voor altcoins.

In deze context heeft de combinatie van het risico op een valutacrisis en een oplopende schuldenlast goud in de kaart gespeeld, dat de meeste activaklassen heeft overtroffen met een stijging van ongeveer 55% sinds het begin van het jaar, en zo een voorkeurskeuze is geworden voor institutionele en particuliere beleggers die bescherming zoeken tegen valutadepreciatie.

Een verlengde cyclus in plaats van een klassieke?

Met de introductie van ETF's en de massale toetreding van institutionele spelers tot de bitcoin- en digitale activamarkt, menen sommigen dat de cyclus nu verlengd is en dat een fase van euforie nog moet komen. De volwassenheid van het activum neemt toe (afnemende rendementen, beperktere terugvallen, groeiend institutioneel aandeel), wat de vraag oproept naar de relevantie van de halving-cyclus. De aangevoerde argumenten voor een verlengde cyclus zijn als volgt:

• De Fed verlaagt de rente en beëindigt QT officieel op 30 november, met een grote kans op hervatting van QE.
• Ongekende institutionele participatie (staten, overheden, bedrijven, bitcoin treasury vehicles).
• ETF's vormen een structurele vraag.
• Verschillende categorieën grote houders accumuleren bitcoin.
• Veel on-chain-indicatoren (MVRV Z-score, winstdeel van het aanbod, Mayer multiple) suggereren historisch gezien dat de bullmarkt nog niet voorbij is.
• Een aanbodschok wordt verwacht door de halving.

Ondanks deze argumenten lijken prijstrends historische patronen te herhalen, met een intrede in de bear market in de tussenliggende jaren, dat wil zeggen ongeveer twee jaar na de halving.

Het standpunt van The Big Whale: waar staan we?

In dit stadium van de economische cyclus blijft het traject van de bitcoinprijs moeilijk te voorspellen. Veel nieuwe factoren hebben de parallellen met eerdere cycli vertroebeld. Toch blijft het prijsverloop vergelijkbaar, met een piek ongeveer een maand eerder dan in vorige cycli.

Op macro-economisch niveau blijft de meest relevante vergelijking die met 2019, toen de Fed de rente verlaagde en QE lanceerde. Het grote verschil is dat bitcoin toen in het laatste jaar van de cyclus 2016-2020 zat.

Na de QE-aankondiging in september 2019 duurde het ongeveer twee maanden voordat bitcoin een bodem bereikte (exclusief de Covid-19-schok), gevolgd door een opleving vanaf oktober 2020, een jaar na de officiële start van QE.

Toegepast op deze logica zou bitcoin één tot drie maanden na de officiële aankondiging van QE door de Fed een bodem kunnen bereiken. Na het formele einde van de grootste fase van monetaire verkrapping in december 2025 zou een dieptepunt zich dus kunnen vormen tussen februari en maart 2026. Een conservatief scenario plaatst deze bodem rond het 200-weeks voortschrijdend gemiddelde, momenteel dicht bij $57.000.

Conclusie: marktsignalen suggereren dat de vierjarige cyclus relevant blijft en dat de markt voor digitale activa een bearish fase is ingegaan. Het traject van bitcoin toont aan dat institutionele aanwezigheid bepaalde dynamieken kan versnellen, maar de cycliciteit en gevoeligheid voor wereldwijde liquiditeit blijven intact. In die zin is deze cyclus uiteindelijk misschien niet zo verschillend van eerdere.

>> Ontdek ons dashboard gewijd aan Bitcoin

‍

‍

De komst van ETF's, de macro-economische context en institutionele dominantie schudden de historische referentiepunten van Bitcoin door elkaar. Maar achter deze veranderingen lijken de cycliciteit van de markt en de afhankelijkheid van wereldwijde liquiditeit nog steeds werkzaam te zijn..