Blockchain: loopt Zwitserland het risico achterop te raken?

Na lange tijd een pionier te zijn geweest op het gebied van blockchain-gerelateerde onderwerpen, zou Zwitserland zeer snel zijn voorsprong kunnen verliezen. In de afgelopen maanden hebben verschillende bedrijven hun bankrekeningen zien sluiten, en er ontstaat een nieuwe zorg: stablecoins zouden steeds moeilijker te gebruiken kunnen worden in het land.

Enkele maanden geleden publiceerde de Zwitserse Autoriteit voor Financiële Markten (FINMA) een praktische gids voor de regulering van stablecoins. Een van de belangrijkste maatregelen is een bijzonder strenge eis: elke stablecoin-uitgever moet de identiteit kennen van alle houders van zijn stablecoin.

Deze verplichting, die vrijwel onmogelijk te implementeren is, komt bovenop een reeds lange lijst van beperkingen. Met name de bijna systematische kwalificatie van tokens als betaalmiddel door FINMA, of de token transfer-standaarden (travel rules) die nu strengere regels opleggen voor cryptovaluta dan voor contant geld.

Een reëel risico voor de sector

Hoewel regulering van de sector legitiem is, lijkt deze regulering buitensporig en dreigt zij zowel de Zwitserse industrie als de reputatie van het land ernstig te schaden. Een veelzeggend teken van deze verandering is dat UBS, een van de toonaangevende banken van Zwitserland, onlangs Singapore heeft gekozen om zijn crypto

valutafonds te lanceren. Geconfronteerd met deze situatie hebben verschillende blockchain-verenigingen, waaronder de Good Token Society en de Swiss Blockchain Federation, geprobeerd alarm te slaan over stablecoins, waarbij zij wijzen op het ontbreken van een wettelijke basis voor de maatregelen en hun mogelijke tegenstrijdigheid met de Grondwet. Zonder succes.

De MiCA "realiteitstoets" voor Zwitserland

De kwestie is des te crucialer nu de Europese Unie zojuist MiCA heeft aangenomen, waarmee een regelgevend kader voor stablecoins wordt vastgesteld. Hoewel de concrete impact van deze regelgeving nog wordt bediscussieerd - het is nog te vroeg om te oordelen - zijn experts het over één punt eens: ondanks haar onvolkomenheden biedt zij welkome duidelijkheid voor stablecoins.

Met dit in gedachten, zullen Europeanen in de verleiding komen om de grens over te steken, aangetrokken door het "Zwitserse" blockchainmodel? Een oppervlakkige beschouwing suggereert van niet.

In feite bevinden blockchainbedrijven zich nu in een markt van 8 miljoen inwoners, zonder toegang tot de Europese markt en geconfronteerd met steeds strengere bureaucratie. Bovendien zijn bepaalde activiteiten, zoals het uitgeven van stablecoins, nu voordeliger in Europa dan in Zwitserland.

Alles wijst erop dat MiCA de concentratie van de sector rond de grote Europese spelers zal bevorderen, ten koste van kmo's en Zwitserse bedrijven. Het risico op een exodus naar meer gastvrije jurisdicties zoals de Caymans, Panama of Dubai is reëel.

Maar niets is zeker. Zwitserland kan nog steeds zijn dominante positie herwinnen. Dit vereist een radicale verandering in de benadering van de toezichthouder: zijn eigenheid herwinnen, de regelgeving versoepelen (met name voor stablecoins), publieke steun versterken, financiering verhogen en internationale equivalenties onderhandelen.

Want laten we niet vergeten: blockchain vertegenwoordigt een van de meest revolutionaire innovaties van onze tijd en een formidabel instrument voor technologische soevereiniteit. Geconfronteerd met dit nieuwe paradigma, kun je het beter omarmen dan bestrijden.

In een opiniestuk waarschuwt Gabriel Jaccard, advocaat en lid van de Good Token Society, dat de recente beslissingen van de Zwitserse autoriteiten met betrekking tot stablecoins de aantrekkelijkheid van het land bedreigen.