Inleiding tot restaking 🧬
Het concept van restaking is breed gepopulariseerd door EigenLayer, dat het eerste project was dat publiekelijk in dit domein werd gelanceerd.
Staking houdt in dat een specifieke cryptovaluta wordt vastgezet om het eigen netwerk te beveiligen, bijvoorbeeld het staken van ether (ETH) om Ethereum te beveiligen.
Restaking daarentegen houdt in dat een gedecentraliseerd project wordt beveiligd door gebruik te maken van een crypto die niet native is aan de werking ervan. Bijvoorbeeld, het beveiligen van een X-project met ether. Het idee is om een waardeopslag te creëren die vervolgens kan worden gebruikt als gemeenschappelijke beveiliging voor projecten die restaking-protocollen gebruiken.
Het belangrijkste voordeel is dat hetzelfde token kan bijdragen aan de beveiliging van een onbeperkt aantal projecten. Echter, hoe meer projecten een token beveiligt, hoe groter het risico op slashing (een financiële sanctie tegen "slechte" stakers en restakers).
Restaking pakt een groot probleem aan: de kosten van economische beveiliging voor gedecentraliseerde projecten, met name in hun beginfase.
Een project dat uitsluitend wordt beveiligd door het staken van het eigen token kan immers worden aangevallen, vooral als de waarde van het token laag is.
Bovendien kiezen de meeste nieuwe projecten voor hoge staking-beloningen om de risico's te compenseren die gepaard gaan met de blootstelling van een opkomend token, wat leidt tot zeer hoge inflatie op deze tokens.
Het restaken van een token zoals ETH maakt het mogelijk te vertrouwen op een activum met een grote kapitalisatie en de tokenproblematiek rond netwerkbeveiliging te verminderen.
Het idee van gemeenschappelijke economische beveiliging werd al eerder behandeld met "Parachains" in het Polkadot-ecosysteem en "Interchain Security" voor het Cosmos-ecosysteem.
Het voordeel van restaking is dat het meer flexibiliteit biedt aan projecten die van deze beveiliging gebruik willen maken, met name doordat zij niet worden onderworpen aan sancties wanneer zij deze na een bepaalde periode willen verlaten.
De proliferatie van restaking-protocollen
Restaking werd al snel gezien als een belangrijke innovatie met aanzienlijk potentieel. Verschillende protocollen zijn ontstaan om deze kans te benutten. Het belangrijkste doel van elk restaking-protocol is het verbinden van een aanbod met een vraag:
- Aanbod: accumulatie van een grote hoeveelheid waarde die in hun protocol is vastgezet
- Vraag: projecten die willen profiteren van de beveiliging die het restaking-protocol biedt
Om deze doelstellingen te bereiken, proberen restaking-protocollen zich van elkaar te onderscheiden.
Het type beveiliging dat door deze protocollen wordt geaccepteerd, is een differentiërend element. De waarde van een gerestaked token is niet de enige belangrijke indicator. Andere factoren zoals de volatiliteit en afhankelijkheden moeten ook in aanmerking worden genomen.
Zo is een natively gerestakede ETH waardevoller dan een liquid staking token (zoals Lido's stETH), aangezien dit token ook afhankelijk is van het protocol dat het uitgeeft.
Wij bieden een globale analyse van de verschillende restaking-protocollen voor het aantrekken van liquiditeit en het beveiligen van projecten.
EigenLayer
EigenLayer profiteert van het first-mover advantage.
Het protocol trok snel $20 miljard aan vastgezette waarde aan, grotendeels dankzij de talrijke projecten die al vroeg hun intentie aankondigden om erop te lanceren.
EigenLayer heeft zijn EIGEN-token gelanceerd, dat de beveiliging die door restaking wordt geboden versterkt. De EIGEN-token vergemakkelijkt consensus over data die niet direct kan worden geverifieerd op het netwerk waar deze is opgeslagen, maar wel kan worden gevalideerd door "intersubjectieve overeenstemming" (consensus tussen meerdere menselijke waarnemers). Voor meer details, lees onze gedetailleerde analyse.
EigenLayer is momenteel het enige restaking-protocol dat native ETH-staking ondersteunt. Dit voorkomt dat men uitsluitend afhankelijk is van liquid staking tokens en biedt een meer "puur" onderpand.
EigenLayer biedt beveiliging voor AVS "Actively Validated Services", de technische term voor projecten die willen profiteren van zijn beveiliging. Zoals Sreeram Kannan, CEO van Eigen Labs, uitlegt, kan EigenLayer dienen als basis voor de ontwikkeling van honderden applicaties die gespecialiseerde diensten zullen aanbieden aan Web3- en Web2-spelers.
EigenLayer heeft een lijst van diensten met hoog potentieel gepubliceerd die op zijn protocol kunnen worden gebouwd.
Daarnaast heeft Eigen Labs (de start-up achter de ontwikkeling) het "Build on Eigen"-initiatief gelanceerd om projecten te ondersteunen die op EigenLayer willen lanceren.
EigenLayer heeft ervoor gekozen te starten als een protocol met een vrij sterke centralisatie rond Eigen Labs: het bouwt zijn eigen AVS's, het team wordt breed gepromoot, smart contracts kunnen worden aangepast, AVS's moeten worden gevalideerd door Eigen Labs.
Karak
Karak was het tweede restaking-protocol dat publiekelijk werd aangekondigd.
Karak onderscheidt zich met name doordat het een grote verscheidenheid aan tokens accepteert voor zijn restaking-aanbod, waaronder vrij exotische tokens zoals Ethena's USDe stablecoin (lees onze analyse), derivatentokens uitgegeven door Pendle en zelfs liquid restaking tokens die zijn afgeleid van ethers die op EigenLayer zijn gerestaked.
Desondanks blijft het protocol ver achter bij EigenLayer qua tractie, aangezien het enkele maanden duurde voordat het $1 miljard aan vastgezette waarde bereikte (momenteel de maximale depositodrempel).
Karak heeft onlangs een samenwerking aangekondigd met Wormhole, dat van plan is twee door Karak beveiligde AVS's te bouwen. Daarnaast heeft Karak aangegeven dat het werkt aan een eigen AVS: een aggregator van data availability-netwerken zoals Celestia, Avail en EigenDA.
Symbiotic
Symbiotic werd begin juni 2024 publiekelijk aangekondigd en positioneert zich openlijk als concurrent van EigenLayer.
Het haalt zijn kracht uit de nauwe band met Lido, de onbetwiste leider in liquid staking (zie onze analyse). Konstantin Lomashuk en Vasiliy Shapovalov, de medeoprichters van Lido, hebben Symbiotic actief gefinancierd.
Daarnaast maakt Symbiotic deel uit van de "Lido Alliance", een protocolgroep die tot doel heeft het gebruik van stETH, Lido's liquid staking token, uit te breiden, met name in de restaking-sector.
Lido wil namelijk stETH behouden als leider in liquid staking en tegelijkertijd de kansen benutten die restaking biedt.
In tegenstelling tot EigenLayer, waar gebruikers hun gerestakede tokens delegeren aan operators die kiezen welke AVS's ze beveiligen, gebruikt Symbiotic een vault-systeem waarmee gebruikers direct kunnen kiezen welke AVS's ze willen beveiligen.
Sinds de lancering heeft Symbiotic samenwerkingen aangekondigd met grote protocollen in het ecosysteem (Ethena, LayerZero, Hyperlane, enz.).
Het is opmerkelijk dat projecten zoals Hyperlane van plan zijn te bouwen op zowel EigenLayer als Symbiotic. Het is dus niet onmogelijk dat projecten tegelijkertijd op meerdere restaking-protocollen vertrouwen.
In minder dan twee dagen heeft Symbiotic $250 miljoen aan deposito's aangetrokken, hoewel het momenteel niet mogelijk is om meer te storten (deze drempel zal geleidelijk worden verhoogd).
Symbiotic kiest een andere strategie dan EigenLayer. Er is minder nadruk op het projectteam en de smart contracts zijn onveranderlijk. Bovendien heeft het team achter Symbiotic aangekondigd dat het geen zelfgebouwde SVA's zal lanceren om het protocol zo neutraal mogelijk te houden.
Tot slot is het de bedoeling dat Symbiotic uiteindelijk verder gaat dan Ethereum en blockchain-agnostisch wordt.
Babylon
Babylon is geen directe concurrent van de hierboven genoemde protocollen.
Babylon is namelijk gebouwd op het Bitcoin-netwerk en heeft als doel het mogelijk te maken native bitcoins te restaken. Het zal dus uiteindelijk mogelijk zijn rendement te genereren op bitcoins, wat een grote kans zou betekenen voor dit token waarvan het nut tot nu toe vooral gebaseerd was op simpel vasthouden.
Het project lijkt erin geslaagd te zijn een slashing-systeem te integreren op het Bitcoin-netwerk, dat echter zeer beperkt is qua mogelijkheden.
Vooralsnog bevindt Babylon zich nog in de testnet-fase.
De anderen?
Er zijn andere restaking-protocollen zoals Picasso, dat tot doel heeft tokens te laten restaken vanaf verschillende netwerken in het Cosmos-ecosysteem en zelfs vanaf Solana.
Evenzo wil Solayer restaking op Solana mogelijk maken.
Zij genieten echter niet hetzelfde niveau van tractie als de eerder genoemde restaking-protocollen.
Voorlopig lijkt restaking moeite te hebben om tractie te krijgen buiten het Ethereum- (en uiteindelijk Bitcoin-) ecosysteem.
De mening van The Big Whale 🐳
EigenLayer blijft tot op heden de onbetwiste leider in restaking, dankzij twee grote voordelen: native ETH-staking-ondersteuning en de EIGEN-token, die de door het protocol geboden beveiliging versterkt.
Symbiotic lijkt zich te positioneren als een serieuze concurrent van EigenLayer en streeft ernaar zich vanaf het begin te presenteren als het meest neutrale restaking-platform. EigenLayer kiest ondertussen voor een meer geleidelijke benadering van decentralisatie.
Karak biedt daarentegen geen duidelijke vooruitzichten, afgezien van de mogelijkheid om restaking van een groot aantal tokens te ondersteunen, een functie die in de toekomst ook beschikbaar zal zijn op EigenLayer en Symbiotic.
Tot slot lijkt ook Babylon veelbelovend, met name door de mogelijkheid om meer nut te bieden aan Bitcoin en een rendement voor de houders ervan.
Restaking is een grote kans in deze cyclus en staat centraal in een aantal projecten met groot potentieel. Van EigenLayer tot Symbiotic, Karak en zelfs Babylon, wij bekijken de krachten die aan het werk zijn.



.png)



%201.png)






%201.png)
%201.png)


%201.png)



%201.png)


