Julien Maldonado (Deloitte): „Stablecoins zijn geld met benen dat nooit slaapt“

U werkt al bijna dertig jaar in de infrastructuursector. U lijkt een zekere frustratie te koesteren over het tempo waarop technologische standaarden doordringen in de financiële wereld. Hoe kijkt u tegen deze ontwikkeling aan?

Mijn frustratie is reëel en gaat terug tot 1994. Destijds ontdekte ik het HTTPS-protocol en zag ik al de 402-foutcode, die bedoeld was voor digitale betalingen. Toch duurde het dertig jaar voordat het XML-formaat eindelijk door Swift werd overgenomen via de ISO 20022-standaard.

We hebben te maken met tijdshorizonten die lijken los te staan van de werkelijkheid van innovatie. Beslissingen zijn niet altijd rationeel of wetenschappelijk; ze zijn vaak politiek of emotioneel. Het lijkt een beetje op het debat over kernenergie. Toch is er reden voor optimisme: we zien eindelijk een ontwaken op Europees niveau. De vijandigheid tegenover nieuwe infrastructuur die tien jaar geleden voelbaar was, neemt af. Men begint te begrijpen dat het echte vraagstuk de infrastructuur betreft, niet alleen het actief.

>> Download ons benchmarkrapport over agentgebaseerde AI en stablecoins

U verwijst vaak naar een „drievoudige convergentie“ bij het definiëren van blockchain. Kunt u dit concept uitleggen voor een traditioneel financieel publiek?

Het is een pedagogische inspanning die ik bewust lever. Naar mijn mening is blockchain de unificatie in één punt van drie pijlers: het Grootboek, het Netwerk en de Regels. Historisch gezien zijn deze functies gescheiden. Swift beheert het netwerk, commerciële en centrale banken houden de grootboeken bij, en de regels worden opgelegd door de wet en gehandhaafd door vertrouwde derden zoals advocaten.

In een publieke blockchain convergeren deze drie functies binnen één enkele regel code. Het netwerk wordt het grootboek en voert zichzelf uit. Het is een samentrekking van ruimte en tijd die velen nog moeilijk kunnen bevatten, omdat het historische silo's doorbreekt. Wie dit niet begrijpt, riskeert een gefragmenteerd, propriëtair „internet van geld“ te creëren, vergelijkbaar met Minitel of het Chinese model.

Naast deze infrastructuur beschouwt u agentische AI als de „laatste variabele“ in deze vergelijking. Waarom nu?

Omdat alles granulairder wordt. In 1994 richtte Jeff Bezos Amazon op in zijn garage. Zijn grote inzicht was het wereldwijd afzonderlijk verkopen van boeken. Dertig jaar later staan we op het punt dit fenomeen opnieuw te beleven, maar dan met nano-toepassingen.

Institutionele financiën zijn „geretailiseerd“, en we bewegen nu naar de „retail van retail“. In de jaren zeventig zagen we markten elektronisch worden en high-frequency trading (HFT) opkomen. We staan op het punt het equivalent van HFT in het dagelijks verbruik te beleven. Autonome agenten zullen namens ons over verschillende beurzen navigeren, mogelijk in andere rekeneenheden dan de euro. Het is een heruitvinding van ruilhandel, vloeibaar gemaakt door AI, die het mogelijk maakt de „dubbele samenvallende behoefte“ onmiddellijk te vinden.

Waarom hebben deze AI-agenten absoluut de mogelijkheid nodig om zelfstandig met geld om te gaan?

Uitwisseling is de rode draad van onze samenlevingen. Om nieuwe gebieden te verkennen of nieuwe transacties te structureren, moet informatie vrijer kunnen stromen. Geld is niets meer dan een informatiesysteem dat waarde en prijzen leesbaar maakt.

Vandaag zijn er te veel ondoorzichtige gebieden. De AI-agent brengt een capaciteit voor directe actie waar voorheen menselijke validatie vereist was. We zullen handtekeningen delegeren aan onze wallets, zoals we eerder betalingen hebben leren delegeren aan onze contactloze kaarten. Zonder uitwisseling sterft een economie. De autonomisering van transacties, zelfs voor microbedragen, is de onmisbare stap van conversatie (de chatbot) naar transactie (de agent).

Wat zijn de concrete voordelen voor de reële economie?

We verlaten het tijdperk van ruwe maandelijkse abonnementen die het werkelijke gebruik niet weerspiegelen. De agent maakt een ultrafijne afstemming op de fysieke werkelijkheid mogelijk. Neem voorraadbeheer als voorbeeld: een agent kan uw koelkast of een productieline monitoren en op het juiste moment de exacte transactie uitvoeren.

Onze huidige systemen, aangestuurd door centrale banken die rentes in grote stappen bijstellen, zijn te imprecies. Agentische AI maakt het mogelijk lokale virtuele markten te creëren, zo dicht mogelijk bij de behoefte. We deconstrueren grote infrastructuren en omvangrijke SaaS-abonnementen om naar totale granulariteit te bewegen.

U stelt dat blockchain de „natuurlijke rail“ is voor autonome AI. Volstaan de huidige betalingsinfrastructuren niet?

Het huidige internet is hypercentraliseerd. Het is performant, maar fragiel. Bovendien is het geen „grootboek“. Om op internet te betalen, moet u nog steeds door een tiental tussenpersonen (centrale banken, commerciële banken, verwerkers, enzovoort), wat wrijving, vertragingen en kosten veroorzaakt.

De volgende fase van computing is hyperconnectiviteit die een wereldwijd grootboek wordt. Het is de „grote wereldcomputer“ die Vitalik Buterin tien jaar geleden beschreef. Twee bouwstenen ontbraken: selectieve vertrouwelijkheid voor compliance, en de interface. Agenten lossen het interfaceprobleem op. Een wallet of tokens beheren kan technisch lijken voor een mens; voor een agent is het zijn moedertaal. Blockchain wordt daarmee een fysieke onvermijdelijkheid.

Is blockchain de enige infrastructuur die deze AI-agenten effectief kan bedienen, of kunnen andere rails opkomen?

Dat is een complexe vraag, omdat we nog te weinig afstand hebben. Wat zeker is, is dat de ineenstorting van transactiekosten op nieuwe netwerken, waar „gas“ vrijwel gratis is, een overtuigend argument vormt. Een transactie kunnen uitvoeren voor een miljoenste van een dollar is een onklopbare waardepropositie voor een agent.

Ik zou niet zo binair willen zijn als te zeggen dat dit het enige pad is, want een technologische doorbraak is altijd mogelijk. Maar vandaag is het het voornaamste pad. We zien een deconstructie van de oude wereld om tijd en geld te besparen. De Amerikaanse overheid lijkt dit te begrijpen: ze is bereid giganten als Visa of Mastercard uit te dagen. Als Amerikaanse publieke en private partijen „all in“ gaan op blockchain, is het omdat de kandidaat op dit moment vrijwel uniek is.

Kunt u concrete use cases geven die financiële besluitvormers aanspreken?

Historisch gezien zijn stablecoins gebruikt voor grensoverschrijdende overboekingen. Maar morgen zal het echte vraagstuk het programmeerbare afwikkelingsactief zijn. Stel u een betaling voor die automatisch een verzekeringspremie of loyaliteitspunten reserveert.

Denk aan verzekeringen of escrow: AI kan miljoenen micro-verzekeringscontracten beheren over een volledige toeleveringsketen, van een Chinese fabriek tot aan uw voordeur. Vandaag is het verzekeren van elke schakel in die keten een monumentale opgave. Met agentische AI kunt u deze stromen in real time auditeren en traceren. De agent wordt een auditor die hoeveelheden informatie kan verwerken die voor mensen onmogelijk te hanteren zijn.

U noemt ook de identificatie van objecten. Wat is het verband met digitale activa?

Dit is een belangrijk onderwerp: het Digital Product Passport (DPP). Er komt binnen twee tot vier jaar een Europese verordening. In de praktijk zult u, als u een fiets koopt, volledige traceerbaarheid hebben van onderdelen, onderhoud en repareerbaarheid.

Deze bewijzen worden versleuteld. Het paspoort krijgt de vorm van een wallet, zoals het bedrijf Arianee al enkele jaren geleden had voorzien. In dezelfde omgeving zult u uw afwikkelingsbewijzen, uw identiteitsbewijzen en uw objectbewijzen hebben. Het is deze „cryptografische herkenning“ die uitwisselingen zal versnellen. We winnen niet alleen in volume, maar ook in snelheid. Het is de „Rode Koningin“-theorie: wie niet sneller loopt, sterft.

Kunnen we ons beleggingsfondsen voorstellen die volledig door agenten worden beheerd, zonder menselijke tussenkomst?

Handelsalgoritmen doen dit al sinds het einde van de jaren negentig. Maar agentische AI gaat verder. Het zal een einde maken aan geld dat „slaapt“ op betaalrekeningen.

Zodra uw afwikkelingsactiva mobiel en autonoom worden via stablecoins, is er geen reden waarom ze inactief zouden blijven. Ze zullen een factuur, een lening of een investering aan de andere kant van de wereld financieren, vierentwintig uur per dag. Stablecoins zijn geld met benen dat nooit slaapt. Dit opent de deur naar impactinvesteringen: we zullen eindelijk in staat zijn om via door agenten vastgelegde data aan te tonen dat de investering werkelijk effectief is.

Wie zijn de spelers die vandaag de leiding nemen? Circle komt al snel in gedachten...

Circle heeft een zeer moderne visie en heeft giganten als Amazon weten te overtuigen om mee te doen via AWS. Maar er is ook Stripe, dat flink vooroploopt. Shopify zou zich ook als winnaar kunnen ontpoppen.

Helaas loopt Europa enigszins achter. Onze stablecoin-uitgevers zijn vaak start-ups van dertig mensen. In Frankrijk hebben we pareltjes als Morpho (DeFi) of Zama (vertrouwelijkheid), maar grote ondernemingen aarzelen nog om hun cashbeheer naar stablecoins te verschuiven. Waarom? Omdat de treasurer van een grote groep nog geen gestructureerd traditioneel bankenaanbod heeft dat stablecoins voorstelt. We wachten op de corporate en investment banks (CIBs) om die brug te slaan.

Swift heeft aangekondigd een blockchain-hub te willen worden...

Dat is zeer goed nieuws. Swift heeft Europese wortels, en dit verdient aandachtig te worden gevolgd. We gaan een lange periode van coëxistentie meemaken tussen de oude rails en de nieuwe. In de detailhandel experimenteren spelers als Walmart of Etsy al met agentische handel. Morgen zal de agent uw adviseur zijn: hij vindt niet alleen het product, maar onderhandelt ook en triggert de betaling.

U noemde Amazon. Hoe past de combinatie van agentische AI en stablecoins concreet in hun businessmodel? Is het een kans of een bedreiging voor zo'n platform?

Voor een gigant als Amazon is het een tweesnijdend zwaard. Aan de ene kant is er een desintermediatieringsdreiging. Amazon heeft al wrijving ondervonden met bepaalde AI-agenten, zoals Claude, die hun site „scrapten“ om aankopen te doen namens de gebruiker.

Het risico voor Amazon is dat de klantervaring puur transactioneel en „koud“ wordt. Hun hele strategie berust op suggestie, cross-selling en visuele aantrekkingskracht. Als een AI-agent puur technisch prijzen vergelijkt en een bestelling plaatst via een API, stort de volledige marketinghefboom in. Daarom proberen ze de ervaring te vergrendelen via eigen agenten, zoals Alexa, en de toegangspunten te controleren.

En aan de strikt financiële kant? We weten dat merchants al jaren een historische strijd voeren tegen bankkosten.

Precies daar wordt de stablecoin het ultieme wapen. Het is de eeuwigdurende strijd tegen interbancaire vergoedingen en acquisitiefees, die tot 2% of 3% van de omzet kunnen opslorpen.

Als Amazon een financiële stroom rechtstreeks kan verwerven via een stablecoin zoals Circle's USDC, of zelfs via een toekomstige „Amazon Coin“, zonder door traditionele kaartbetalingsrails te gaan, betekent dat een besparing van meerdere miljarden dollars. Ze hebben het al geprobeerd met Amazon Pay, maar dat was een gesloten systeem dat moeizaam voet aan de grond kreeg. Stablecoins bieden het voordeel programmeerbaar te zijn en te integreren in een open ecosysteem. Uiteindelijk wil Amazon niet alleen een merchant zijn, maar een financieel en logistiek adviseur die uw stromen in real time kan beheren.

We hebben veel gesproken over infrastructuur, maar één protocol maakt een comeback: X402, onlangs nieuw leven ingeblazen door Coinbase. Waarom wordt deze standaard, die technisch gezien dateert uit de begindagen van het web, plots de hoeksteen van de agenteconomie?

Het is een meesterzet op het vlak van infrastructuurstrategie. De HTTP 402-foutcode „Payment Required“ was ontworpen vanaf de allereerste dagen van het internet, maar bleef een „lege schaal“ omdat we geen munt hadden die native aan het netwerk was. Coinbase had de durf om deze standaard af te stoffen en er de gemeenschappelijke taal van te maken tussen een dienstverlener en een dienstontvanger.

In de praktijk stelt X402 een agent in staat toegang te krijgen tot een API of een webdienst zonder een account te hoeven aanmaken, een abonnement te nemen of door een handmatig KYC-proces te gaan. De agent stuurt een verzoek, ontvangt een „402“-antwoord, ondertekent een microbetaling in stablecoins, doorgaans USDC op Base of Solana, en heeft onmiddellijk toegang tot de resource. Het is het einde van het rigide SaaS-model voor machines. Door aan de oorsprong van de standaard te staan, positioneert Coinbase zich als de „Google van betalingen“: ze bezitten niet alles, maar bepalen wel de spelregels.

Google zit ook niet stil met zijn AP2-standaard (Agent Payments Protocol). Is dit directe concurrentie of complementariteit?

Het is complementair. X402 handelt de zuivere transactie af: „Ik ben u $0,001 verschuldigd, hier is de handtekening.“ Google's AP2 pakt aan wat voorafgaat: autorisatie en vertrouwen. Via de Verifiable Credentials (VCs) van het W3C maakt AP2 het mogelijk cryptografische „mandaten“ te creëren.

Dit is essentieel voor risicobeheer: hoe bewijst u dat een agent daadwerkelijk de opdracht van zijn eigenaar heeft ontvangen om een specifiek vliegticket te kopen? Het mandaat is een onschendbaar digitaal contract dat het verzoek begeleidt. Google en Coinbase werken feitelijk samen zodat X402 de betalingsextensie van AP2 wordt. We zien een massale standaardisering waarbij identiteit via Google en afwikkeling via Coinbase/Circle samensmelten.

In deze race naar snelheid lijkt Ethereum soms achter te blijven op Solana, dat transactierecords boekt. Voor „autonome financiën“, is de keuze van de rail al beslist?

We moeten oppassen voor binair denken. Solana heeft een evident voordeel in snelheid en kosten, wat het een ideaal speelterrein maakt voor „alledaagse HFT“ en microtransacties. Maar Ethereum blijft de beveiligings- en diepe liquiditeitslaag van DeFi.

De toekomst zal zich waarschijnlijk afspelen op Layer 2's, zoals Base, die de robuustheid van Ethereum proberen te verzoenen met de wendbaarheid van Solana. Wat zeker is, is dat interoperabiliteit de uiteindelijke scheidsrechter zal zijn. U kunt niet op één enkele rail vertrouwen. We gaan een enigszins complexe periode van „multi-chain standaard“ meemaken, maar een noodzakelijke, voordat unificatie wordt bereikt, net zoals USB-C uiteindelijk de overhand kreeg voor hardware.

Tot slot: AI wordt vaak besproken als een risico, maar u lijkt het te beschouwen als een motor voor economische gelijkheid.

AI is stochastisch; het kan fouten of chaos genereren. Cryptografie is het tegengif: het biedt determinisme en verificatie. Het is het antidotum voor deepfakes en fraude.

Sam Altman en anderen spreken vaak over de „samenleving van overvloed“. Het idee is dat AI waarde produceert tegen vrijwel nulkosten, en dat digitale activa het mogelijk maken deze waarde op een granulaire en rechtvaardige manier te herverdelen. De stablecoin is niet louter een speculatief instrument; het is de infrastructuur die de beloning mogelijk maakt van miljoenen microbijdragen, menselijk of robotisch. Het is een totale paradigmaverschuiving voor financiën: van het beheer van massale, trage stromen naar het beheer van een oneindigheid aan onmiddellijke microstromen.

‍