Restaking: Realiteitscheck na de hype.

In de wereld van gedecentraliseerde financiën (DeFi) trekt een trend al enkele maanden de aandacht van doorgewinterde investeerders: restaking. Halverwege tussen het optimaliseren van rendementen en het bundelen van beveiliging, houdt deze praktijk in dat crypto-valuta’s die al in een stakingproces zijn betrokken, opnieuw worden gebruikt om meer inkomsten te genereren – of om andere gedecentraliseerde infrastructuren te versterken.

In de praktijk begint een gebruiker met het deponeren van zijn tokens op een klassiek stakingprotocol. Bijvoorbeeld, ETH gestaked via Lido, dat in ruil daarvoor een liquid token geeft genaamd stETH. Dit token, dat de initiële inzet vertegenwoordigt, kan vervolgens opnieuw worden gestaked op andere protocollen zoals EigenLayer, Karak of Symbiotic. Deze platforms stellen deze afgeleide activa in staat om andere netwerken te beveiligen of deel te nemen aan gedecentraliseerde diensten.

De belangrijkste aantrekkingskracht? Het hefboomeffect op inkomsten. De gebruiker ontvangt de rente van de initiële staking, maar ook die gegenereerd door zijn of haar secundaire deelname. Een manier om het rendement op uw crypto’s te verbeteren zonder nieuw kapitaal aan te trekken.

Wat zijn de belangrijkste restaking-projecten?

Gelanceerd op Ethereum, is EigenLayer het eerste protocol dat restaking op grote schaal heeft geïntroduceerd. Het stelt gebruikers in staat hun ETH – of liquid staking tokens zoals stETH – opnieuw te staken om gedecentraliseerde diensten te beveiligen die Actively Validated Services (AVS) worden genoemd. Profiterend van een first mover-effect, trok EigenLayer snel de aandacht van investeerders, zoals blijkt uit de record TVL (total locked value). Het protocol heeft zich ook opengesteld voor een grote verscheidenheid aan tokens: naast ETH en LST accepteert het nu ook activa zoals PEPE, Swell, stablecoins zoals FRAX, en zelfs Lombard LBTC.

EigenLayer TVL

>> Analyse van het EigenLayer-project

Achter deze reus staat Babylon, met een geschatte TVL van $4,4 miljard. Dit protocol onderscheidt zich door het restakingmodel aan te passen aan Bitcoin, zonder gebruik te maken van een Proof of Stake-blockchain. BTC-houders kunnen zo externe netwerken beveiligen met hun bitcoin als onderpand, een nieuwe benadering die de bruggen tussen de twee belangrijkste crypto-ecosystemen versterkt.

Babylon TVL

Een ander project om in de gaten te houden: Symbiotic. Het geesteskind van de medeoprichters van Lido, dit protocol is gebaseerd op een vergelijkbare architectuur als EigenLayer, maar is ontworpen om flexibeler te zijn. Het maakt het mogelijk een grote verscheidenheid aan activa te restaken, waaronder stablecoins en LBTC, en wil zich onderscheiden door zijn modulaire aanpak.

Symbiotic TVL

>> EigenLayer, Symbiotic: de restaking-oorlog is begonnen

Op de BNB-blockchain neemt het Kernel-protocol een belangrijke plaats in. Vierde qua TVL, stelt het gebruikers in staat hun BNB of BTC in verschillende vormen te restaken, met als belangrijkste voordeel extra beloningen voor validators en bewaarders.

Ten slotte ontstaat er een nieuwe generatie protocollen, zoals Karak, Solayer en andere projecten die nog in ontwikkeling zijn, elk met hun eigen incentive- en beveiligingsmechanismen.

Een verbluffende hype: TVL-explosie in 2024

Restaking is uitgegroeid tot een van de belangrijkste trends van 2024. De Total Value Locked (TVL) van de sector steeg spectaculair en bereikte een piek van $30 miljard in december 2024, om vervolgens in de daaropvolgende weken weer te dalen.

Een traject gekenmerkt door euforie, speculatie... en een algemene correctie die in de crypto-industrie werd waargenomen.

Aan de oorsprong van deze golf, één naam: EigenLayer. Als voorloper van restaking viel het protocol begin van het jaar op toen het een puntensysteem introduceerde om gebruikers te belonen die hun activa ‘restaken’. Deze strategie, die breed is nagevolgd, was een belangrijke katalysator voor de hype.

In het kielzog van EigenLayer hebben verschillende platforms die Liquid Restaking Tokens (LRT) aanbieden, zoals EtherFi, Renzo, Swell en Puffer, hun eigen incentiveprogramma’s gelanceerd. Door het vooruitzicht – of de hoop – op een toekomstige airdrop, hebben deze protocollen de aandacht getrokken van een gemeenschap die op zoek is naar kansen.

>> Het verborgen verdienmodel van airdrops: tussen luchtspiegeling en realiteit

Aangewakkerd door dit momentum breidde het ecosysteem zich snel uit met de komst van nieuwe spelers zoals Babylon, Karak, Symbiotic en Solayer, waardoor het speelveld werd vergroot en de totale TVL van de sector werd versterkt.

Maar na de euforie kwam de realiteit: begin 2025 vond een correctie plaats, waardoor de TVL terugkeerde naar niveaus die vergelijkbaar zijn met die van het najaar van 2024. Een daling die deel uitmaakt van een bredere context van afnemende interesse in crypto-activa, zonder de impact van deze nieuwe verticale op het Ethereum-ecosysteem uit te wissen.

Een overzicht van projecten gebaseerd op restaking

EigenDA

Ontwikkeld door EigenLayer is EigenDA een van de eerste concrete use-cases voor restaking. Deze “data availability”-dienst is gericht op rollups en biedt hen een schaalbare, snelle en kostenefficiënte infrastructuur voor dataopslag. Door te vertrouwen op een netwerk van restaked validators, decentraliseert EigenDA de distributie van data, waardoor zowel de veerkracht als de vertrouwelijkheid wordt verbeterd. Dankzij fragmentatie en gedistribueerde opslag beperkt het protocol de risico’s op compromittering en biedt het een aantrekkelijke oplossing voor data-intensieve toepassingen.

Espresso Systems

Opgericht in 2022, heeft Espresso Systems als doel de communicatie tussen blockchains vloeiender te maken. Gesteund door toonaangevende investeerders zoals a16z, Greylock Partners en Electric Capital, heeft het bedrijf $60 miljoen opgehaald om een inter-chain bevestigingslaag te ontwikkelen. Deze infrastructuur, gebaseerd op restaking, vergemakkelijkt snelle en veilige interacties tussen verschillende netwerken, een cruciale kwestie in een steeds gefragmenteerder ecosysteem.

Lagrange

Minder bekend maar even ambitieus, pakt het Lagrange-project het probleem van grootschalige verifieerbare berekeningen aan. Met behulp van een Zero-Knowledge (ZK)-benadering maakt het protocol het mogelijk complexe berekeningen uit te besteden aan een netwerk van nodes, die vervolgens verifieerbare bewijzen op de chain produceren. Deze “hyper-parallelle” architectuur belooft aanzienlijke efficiëntiewinsten, met name voor use-cases die grote hoeveelheden data of geavanceerde cross-chain interacties omvatten.

Hyperlane

Dit is een van de meest zichtbare projecten van het moment, mede dankzij speculatie rond een airdrop. Hyperlane positioneert zich als een universele, permissionless inter-channel messagingdienst. Het protocol stelt dApps in staat te communiceren tussen blockchains, verzoeken te verzenden en multi-chain accounts te beheren. De modulaire aanpak stelt ontwikkelaars in staat hun beveiligingsniveau te kalibreren, waardoor het instrument even flexibel als ambitieus is. Een infrastructuur die vooral in de wereld van rollups wordt gewaardeerd.

Een bloeiend ecosysteem

Rondom deze koplopers bevinden zich tal van andere projecten gebaseerd op restaking: Aligned, Redstone, Ditto, Altlayer, om er maar een paar te noemen. Volgens gegevens van EigenLayer zijn er momenteel 58 AVS (Actively Validated Services) actief op het hoofdnetwerk, tegenover 43 in januari 2025. Daarvan zijn er slechts drie die al beloningen uitkeren aan operators en stakers. En de dynamiek houdt aan: er zouden 78 nieuwe AVS in ontwikkeling zijn.

Is er een duurzaam verdienmodel achter deze innovatie?

Een van de belangrijkste uitdagingen van restaking is de perceptie ervan. Veel spelers zien het nog steeds als een eenvoudige uitbreiding van DeFi, wat bijdraagt aan het verkleinen van de reikwijdte van deze innovatie. Bij EigenLayer, pioniers van het concept, wordt de term zelf als te beperkend gezien. “Restaking” zou slechts één facet weerspiegelen van een ambitieuzer protocol, ontworpen als een coördinatie-infrastructuur tussen stakers, operators en ontwikkelaars.

De belofte van EigenLayer gaat in feite verder dan prestaties. Het protocol wil de creatie mogelijk maken van elk type systeem gebaseerd op Proof of Stake: layer 1’s, orakels, co-processors, zelfs applicaties die volledig op deze basis zijn gebouwd.

Met dit in gedachten zou het reduceren van restaking tot een eenvoudig winstmechanisme niet alleen te beperkt zijn, maar ook contraproductief: bij elke moeilijkheid die een AVS (Actively Validated Service) ondervindt, wordt het hele model onterecht ter discussie gesteld.

Voor EigenLayer ligt het echte vraagstuk elders. Het zou nu zaak zijn het debat te verschuiven: minder praten over restaking, en meer over de AVS zelf – die actief gevalideerde diensten die het hart van de innovatie vormen.

Maar de crypto-gemeenschap blijft verdeeld. Jill, lid van het Espresso-team, gelooft dat restaking “het beste is dat Ethereum ooit is overkomen”. Volgens hem hebben de invloedrijke figuren in het ecosysteem deze visie echter nooit volledig omarmd. Omgekeerd wijzen kritische stemmen op een gebrek aan tractie: bij het uitblijven van echte inkomsten gegenereerd door SVA’s, zijn incentives vaak beperkt tot de distributie van nieuwe tokens.

De waarheid ligt waarschijnlijk ergens tussen deze twee uitersten. Want voor gebruikers blijft het criterium eenvoudig: rendement.

Neem het voorbeeld van swETH, het liquid token van Swell. Door dit te deponeren op EigenLayer kunnen gebruikers een gemiddeld jaarlijks rendement van 0,57% in EIGEN-tokens verwachten – en dit is exclusief potentiële beloningen van actief gevalideerde diensten (AVS), die zowel qua geschiktheid als qua omvang onzeker blijven. Dit rendement komt bovenop de 2,90% die wordt gegenereerd door native staking via Swell.

Bij EtherFi bedraagt het totale rendement 3,44%, verdeeld over 2,77% voor klassieke staking en 0,68% via restaking. Renzo toont vergelijkbare cijfers. Sommige protocollen zoals AltLayer keren airdrops uit als bonus, maar ook hier zonder garantie.

Kortom, de tarieven blijven bescheiden. Dus rijst de vraag: is het de moeite waard? Moet men zich echt blootstellen aan extra risico om amper 0,6% extra APR via restaking te behalen?

En tot op heden worden de incentives die door restaking worden geboden niet unaniem ondersteund, zoals blijkt uit de uiteenlopende reacties op X (ex-Twitter). Bovenal zijn deze incentives alleen duurzaam als ze gebaseerd zijn op concrete economische activiteit die door AVS wordt gegenereerd. In de huidige situatie is het minder de restaking zelf die ter discussie staat dan de onvolwassenheid van deze diensten.

Restaking is niettemin nuttig voor veel projecten – te beginnen met UMA of Polymarket, die de toepassingen ervan al verkennen. Maar totdat AVS erin slaagt zijn product-market fit te bewijzen, blijft de belofte van het model vaag. Vandaag is de economische realiteit vooral gebaseerd op de inflatie van EigenLayer-tokens, waarvan de distributie het systeem uiteindelijk zou kunnen verzwakken.

Andere protocollen zoals Symbiotic of Karak vormen hierop geen uitzondering. Ook zij rekenen op een incentivesysteem – in dit geval punten in plaats van tokens – dat de lancering van hun eigen governance-tokens via airdrop voorspelt. Het patroon is bekend: geen cashflow, uitgestelde beloningen, speculatieve waardering. Het moet nog blijken of deze dynamiek erin slaagt een duurzame economische motor te worden... of dat restaking voorlopig een belofte blijft op zoek naar zijn markt.

De analyse van The Big Whale

Aangewakkerd door een verbluffende hype heeft restaking de afgelopen maanden een spectaculaire opmars doorgemaakt. Total Value Locked (TVL) is geëxplodeerd, het aantal projecten is vermenigvuldigd, en EigenLayer, de pionier van de sector, heeft de opkomst gezien van een cohort aan concurrenten die zijn dominantie willen doorbreken. Maar de opwinding lijkt te zijn weggeëbd. De groei van TVL hangt nu uitsluitend af van de komst van nieuwe protocollen, zonder echte bedreiging voor de suprematie van Eigen, dat nog steeds ruim aan kop gaat.

Moeten we dit zien als de eerste tekenen van mislukking? Niet noodzakelijk. Hoewel de groei van TVL is vertraagd, tonen de cijfers van Dune Analytics aan dat deze niet is ingestort. De daling uitgedrukt in dollars wordt vooral verklaard door de daling van de prijs van ETH en andere crypto-activa. In werkelijkheid zijn de volumes die zijn gestort op EigenLayer, maar ook op Symbiotic, Karak of Babylon, gestagneerd of licht gedaald, zonder scherp te dalen.

Na de euforie is het tijd voor consolidatie. De vertraging komt niet als een verrassing. De beloofde rendementen zijn niet altijd overtuigend, vooral voor particuliere gebruikers die worden aangetrokken door het extra rendement. Daar komt bij dat het model nog kan worden verbeterd: incentives zijn vaak gebaseerd op inflatoire tokens, wat vragen oproept over de houdbaarheid van het systeem.

Maar de echte uitdaging ligt elders. Het is niet technologisch, maar economisch. Restaking heeft, om zijn volledige potentieel te benutten, een AVS (Actively Validated Services)-infrastructuur nodig die in staat is echte activiteit te genereren. Deze diensten hebben echter nog geen Product-Market Fit gevonden: er is geen sterke vraag naar, en dus geen duurzaam inkomen voor validators en stakers. Niet het concept wordt ter discussie gesteld, maar de adoptie ervan.

Want restaking voorziet in een behoefte: het bundelen van beveiliging om de opkomst van nieuwe diensten op Ethereum mogelijk te maken. Het mechanisme moet nog begrijpelijk worden gemaakt voor een breder publiek en worden verbonden aan een reële toepassing. Vandaag neemt het momentum af, verdwijnt het onderwerp uit de schijnwerpers, terwijl de aandacht van de markt verschuift naar andere beloften die op korte termijn gemakkelijker te speculeren zijn.

Toch zou het te vroeg zijn om van een neergang te spreken. De huidige stagnatie is geen afwijzing. Restaking blijft een structurerende innovatie, maar de toekomst ervan zal afhangen van het vermogen om een levensvatbaar ecosysteem rond AVS te creëren. Het verdienmodel zal moeten evolueren. En daarmee wellicht ook de perceptie van de markt.

‍

Powered by EigenLayer, restaking zette het Ethereum-ecosysteem in vuur en vlam in 2024, met hogere rendementen en speculatie tot gevolg. Maar na de euforie is het tijd voor twijfel: wat is de balans van deze trend?.